Düşünceden Davranışa Çeviri Etiği: Ahlak Felsefesi, Çeviribilim ve Çeviri Eğitimi Odaklı Bir İnceleme

‘Etik’ kavramı felsefenin bir alt dalı olarak alana özgü bir içerik taşımakla birlikte günlük yaşamın çeşitli mecralarında karşımıza çıkan bir sözcüktür. Diğer yandan geniş bağlamı içerisinde bugün herhangi bir alanda mesleki açıdan uyulması gereken kurallar ‘etik’ sözcüğü ile ilişkilendirilmektedir. O halde etik kavramı etrafında gerek düşünsel gerekse davranışsal saptamalar yapmak mümkündür. Bu çalışmanın ana amacı, etik alanında düşüncenin davranış alanına yansımalarını çeviri eylemi odağında görünür kılmaktır. Bu amaca ulaşmak için ‘etik’ sorunu iki boyutta incelemeye tabi tutulmuştur. Bu yönü ile ilk kısım, düşünce alanını temsil ederken ikinci kısım davranış alanını temsil etmektedir. İlkin genel ‘etik’ sorunu felsefeden kök alan bir bakış açısı ile çerçevelenmeye çalışılmış, özel olarak ise ‘çeviri etiği’ çeviribilim odaklı bir okuma ile değerlendirilmiştir. İkincil olarak çevirmen oluşumlarının etik kılavuzlar yoluyla, çeviri eğitimi veren kurumların ise bu konuya yönelik dersler yoluyla ‘çeviri etiği’ ölçütünü nasıl ele aldıkları ortaya konmaya çalışılmıştır. Zira çeviri alanında davranışsal kodların sınırı çizen etik kılavuzlarken, çeviri etiği dersleri izli davranış değişikliğini öncelemek durumundadır. Genel etik ve çeviri etiği konusunda ortaya konan düşünceler, betimleyici bir yaklaşımla ele alınırken, çevirmen oluşumlarının ve çeviri bölümlerinin etik ilke saptamaları, içerik analizi yaklaşımı ile değerlendirmeye tabi tutulmuştur.